81-rocznica masakry w KL Auschwitz-Birkenau Bor/Budy

W pierwszych dniach października 1942 roku niemieckie więźniarki funkcyjne i esesmani zakatowali w ciągu jednej nocy 90 francuskich Żydówek z karnej kompanii kobiet w podobozie w Budach. Podczas uroczystości upamiętniającej, zorganizowanej w środę 5 października przez Fundację Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau, kwiaty oraz znicze złożyły m.in. delegacje Wojewody Małopolskiego, Zarządu Województwa Małopolskiego, konsulowie Francji i Niemiec, przedstawiciele samorządów z terenu powiatu oświęcimskiego oraz instytucji, organizacji i uczelni działających w naszym regionie.
Pierwsze więźniarki przybyły do Frauen Strafkompanie Bor/Budy w czerwcu 1942 roku,  po dwóch miesiącach pozostałe jeszcze przy życiu kobiety skierowano do KL Birkenau. Kolejne więźniarki z KL Auschwitz zostały skierowane do Karnej Kompani  Bor/Budy 25 lipca 1942 roku, były to młode więźniarki Żydówki francuskie traktowane przez SS jako komunistki. W tej grupie było też kilka Polek z emigracji do Francji. Zakwaterowano je w budynku szkoły, tak samo jak poprzednią  grupę Polek. Kobiety rozmieszczone zostały w pomieszczeniach na parterze oraz na strychu budynku.
W nocy 5 października 1942 r. sześć więźniarek  funkcyjnych (min. Elfriede Schmidt – nazwana „królową siekiery”) razem z SS-manami pilnującymi Karnej Kompanii od zewnątrz ogrodzenia, dopuścili się, zbrodni na  przebywających w budynku francuskich więźniarkach. Wywiązała się bójka, która przeistoczyła się w bestialską, nieludzką masakrę. Z rąk funkcyjnych i SS-manów używających  pałek, siekier i podobnych narzędzi zginęło około 90 więźniarek. Ich zmasakrowane ciała zostały na następny dzień załadowane na ciężarówki i wywiezione do jednego z krematoriów KL Birkenau.
Śledztwo w tej sprawie  przeprowadzone przez obozowe gestapo na rozkaz samego Komendanta Rudolfa Hossa, które na zlecenie SS-manów  dokumentował na fotografiach jeden z więźniów obozu Wilhelm Brasse (numer więźniarski nr 3444), zostało umorzone, a wszelakie dowody starano się już w tamtym czasie pozacierać. Komendant nakazał zniszczenie negatywów zostawiając tylko jedną kopie – być może te zdjęcia przetrwały i nadal są w czyiś rękach.
Znany jest historyczny przebieg tego brutalnego wydarzenia, lecz niestety nadal zamordowane więźniarki to bezimienne ofiary obozu KL Auschwitz i Holokaustu. Jak informuje Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau, która opiekuje się Miejscem Pamięci Budy/Bor, nie zachowała się żadna znana dokumentacja poobozowa, która pozwoliłaby  opracować listę nazwisk nie tylko kobiet - więźniarek z tej masakry, ale także wszystkich ofiar podobozu KL Auschwitz-Bor/Budy.

W imieniu mieszkańców Gminy Brzeszcze znicz zapalił Burmistrz Radosław Szot. Kwiaty złożyła także delegacja Rady Miejskiej w Brzeszczach: Przewodniczący Rady Zbigniew Kolasa, Wiceprzewodniczący Rady Marek Gancarczyk wraz z Radnymi Danutą Sochą, Jackiem Wawro, Heleną Moś,.

Podczas uroczystości złożono wieńce i wiązanki oraz zapalono znicze przez następujące osoby i delegacje:
  • Konsul Generalny Francji Cedric Peltier
  • Konsul Generalny Niemiec Holger Mahnicke
  • w imieniu Wojewody Małopolskiego Łukasza Kmity - Grzegorz Sobol Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Cudzoziemców Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie
  • w imieniu Zarządu Województwa Małopolskiego - Dariusz Gawęda Zastępca Dyrektora Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego i Jakub Przewoźnik Kierownik Agendy Zamiejscowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego,
  • Teresa Jankowska Członek Zarządu Powiatu w Oświęcimiu,
  • Zastępca Wójta Gminy Oświęcim  Halina Musiał wraz z delegacją Rady Gminy Oświęcim  Jackiem Mydlarzem,
  •  w imieniu Gminy Żydowskiej w Katowicach Sławomir Pastuszka
  • Zastępca Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej Oddział Kraków Cecylia Radoń,
  • w imieniu Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau  dr. Jacek Lachendro,
  • w imieniu Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu Ks. Dyrektor Dariusz Chrostowski oraz Ks. Manfred Deselaers,
  • Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej Dyrektor Dorota Mleczko wraz z delegacją,
  • Dyrektor Ośrodka Kultury w Brzeszczach Maciej Zawadzki wraz z kierownik Domu Ludowego Brzeszcze- Bór Kingą Hajdą.
  • delegacja Towarzystwa Incjatyw lokalnych Libero w Brzeszczach Pan Łukasz Strzelczyk
  • delegacja Wspólnoty Samorządowej Gminy Brzeszcze w osobach Pani Danuty Socha, Pani Heleny Moś

Po części oficjalnej, uczestnicy zwiedzili historyczną wystawę w budynku oraz zapoznali się z nowym folderem wydanym przez Fundację Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau. Folder dotyczy Miejsc Pamięci, które są pod opieką Fundacji, a znajdują się w tzw. „Strefie Auschwitz” - i tak właśnie zatytułowana jest ta nowa pozycja. Folder wydany jest w formie mapki z krótkimi opisami, a każdemu z historycznych obiektów przypisany jest osobny piktogram. Kod QR po zeskanowaniu przenosi do rozszerzonej, internetowej wersji i przyszłościowo będzie można wybrać rożne wersje językowe.
To bardzo ważne uzupełnienie istniejącej już turystyki edukacyjnej, którą od lat prowadzi Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. Dzięki tej pozycji mieszkańcy i turyści mogą teraz zapoznać się z cała strefą kompleksu niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Auschwitz-Birkenau. Należy przypomnieć, że strefa wpływu obozu to ponad 40 km2. Zapraszamy do skorzystania z materiałów przygotowanych przez Fundację i zwiedzenia opisanych tam historycznych miejsc związanych z KL Auschwitz-Birkenau, które są nierozerwalną częścią tego olbrzymiego kompleksu obozowego.


 

Bądź na bieżąco z aktualnościami w Brzeszczach

wpisz swój adres e-mail i otrzymuj informacje na swoją pocztę
zamknij
Ten serwis, podobnie jak większość stron internetowych wykorzystuje pliki cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. | Polityka bezpieczeństwa i polityka cookies